Sok z bokashi: rozcieńczanie, zastosowania i ograniczenia „herbatki z bokashi” dla Państwa roślin

Drukuj

Na dnie Państwa wiadra z dnia na dzień gromadzi się bursztynowy płyn: to sok z bokashi, nazywany też „herbatką z bokashi”. Czasem przypisuje mu się wszelkie możliwe zalety. Rzeczywistość jest bardziej zniuansowana: dobrze rozcieńczony i wlany pod roślinę jest ciekawym, drobnym uzupełnieniem składników odżywczych; nierozcieńczony jest dla roślin zbyt kwaśny i zbyt stężony.

W tym artykule wyjaśniamy, co naprawdę zawiera, jakiego rozcieńczenia przestrzegać, jak go prawidłowo stosować i czego nie należy się po nim spodziewać.

Skąd bierze się sok i co zawiera

Sok to woda, którą uwalniają fermentujące odpady, ugniecione pod własnym ciężarem. Jego ilość zależy przede wszystkim od tego, co wkładają Państwo do wiadra: owoce i warzywa dają go dużo, chleb i resztki gotowanych potraw znacznie mniej. Często pojawia się po kilku dniach, czasem dopiero w drugim tygodniu, a zimą to normalne, że jest go niewiele.

Kilka analiz pozwala ustalić, co zawiera:

• Jest bardzo kwaśny: jego pH wynosi, zależnie od pomiarów, od 3,5 do 4,9, czyli kwasowość porównywalną z sokiem pomarańczowym.
• Jest ubogi w azot: rzędu 130 do 300 mg na litr, niemal w całości w postaci amonowej.
• Jest bogaty w potas i fosfor: w badanych próbkach około 2 400 do 4 300 mg potasu na litr oraz 500 do 1 000 mg fosforu.
• Może być słony: soki z resztek gotowanych potraw zawierały znacznie więcej sodu i chlorków niż soki z obierków.
• Jest żywy: znajdują się w nim przede wszystkim bakterie mlekowe, te same, które przeprowadziły fermentację w wiadrze.

Czy wiesz, że?

W analizie soków z czterech różnych kuchni sok z gospodarstwa domowego, które wkładało głównie obierki, był najbogatszy w potas, fosfor i wapń, a przy tym należał do najmniej słonych. Najbardziej wartościowy dla roślin sok pochodzi więc z obierków, a nie z resztek posiłków.

Właściwe rozcieńczenie: co najmniej 1 cl na litr

Podstawowa zasada, którą znajdą Państwo zarówno w naszych instrukcjach, jak i u większości producentów, to rozcieńczenie 1:100, czyli 1 cl soku (10 ml) na 1 litr wody. Na konewkę o pojemności 10 litrów daje to 10 cl, czyli mały kieliszek. To minimum: niektóre źródła zalecają 1:200, a nawet więcej, jeśli podlewają Państwo częściej niż raz w tygodniu lub rośliny są wrażliwe.

Mocniejsze rozcieńczenie nie niesie żadnego ryzyka. Słabsze natomiast naraża korzenie na kwaśny i słony płyn. W razie wątpliwości lepiej dodać mniej soku, nigdy więcej.

Jeśli chodzi o częstotliwość, podlewanie sokiem raz w tygodniu lub raz na dwa tygodnie w zupełności wystarczy. W pozostałym czasie proszę podlewać czystą wodą. Na schemacie: dawka 1 cl soku (1) na 1 litr wody (2).

Rada Emy

Warto trzymać przy konewce strzykawkę dozującą lub mały kieliszek z podziałką, przeznaczony wyłącznie do soku. Odmierzą Państwo dawkę dokładnie w kilka sekund, bez lania „na oko”.

Podlewać pod roślinę, nie po liściach

Rozcieńczony sok proszę zawsze wlewać na ziemię, pod roślinę, na glebę już lekko wilgotną. Niektórzy producenci dopuszczają oprysk liści wczesnym rankiem, ale liście są znacznie wrażliwsze od korzeni, a ta kwaśna mieszanina może zostawić na nich ślady. Nasze instrukcje tego nie zalecają i podtrzymujemy tę radę: wyłącznie do gleby.

Rozcieńczony sok nadaje się do roślin warzywnych, rabat, krzewów i roślin domowych.

Siewki i młode rośliny: rozcieńczać znacznie mocniej

W przypadku siewek, młodych roślinek i sadzonek proszę rozcieńczać od 1:500 do 1:1000, czyli 1 do 2 ml na litr wody. Łyżeczka (5 ml) na konewkę 5-litrową daje 1:1000; na 2,5 litra – około 1:500.

W opublikowanym doświadczeniu na sadzonkach pomidorów zastosowano dokładnie te rozcieńczenia: nasiona moczono przez pół godziny w soku rozcieńczonym 1:500, a następnie podlewano co tydzień w rozcieńczeniu 1:1000. Według autorów średnica łodyg była o około 13 % większa niż u roślin podlewanych wodą. Traktowane rośliny były też nieco wyższe, ale ta różnica nie była istotna statystycznie, a doświadczenie obejmowało tylko kilka roślin. To zachęcające, ale nic ponadto. Więcej o siewkach i mikroorganizmach znajdą Państwo w artykule z przewodnika EM Siew, sadzonki i przesadzanie z EM.

Do szybkiego zużycia: w ciągu 24–48 godzin

Sok jest żywym płynem, który po wyjęciu z wiadra szybko się zmienia. Zalecamy zużyć go tego samego dnia lub nazajutrz po spuszczeniu i rozcieńczać tylko potrzebną ilość. Jeśli muszą go Państwo przechować kilka dni, proszę przelać go do pełnej, zamkniętej butelki i trzymać w lodówce lub w chłodnym, ciemnym miejscu. Niektórzy producenci wiader twierdzą, że w takich warunkach wytrzymuje do miesiąca: wolimy zachować ostrożność. Wyraźnie nieprzyjemny zapach lub kolorowa pleśń oznaczają, że trzeba go wylać.

Jeśli z kranika prawie nic nie leci, to żaden problem: wiadro działa bardzo dobrze przy niewielkiej ilości soku. Spuszczanie soku i jego częstotliwość opisujemy szczegółowo w artykule Pielęgnacja bokashi. Model z kranikiem, taki jak Kompostownik Bokashi Komfort, ułatwia odbieranie soku.

Kanalizacja i szambo: co można powiedzieć

Wiele instrukcji, w tym nasze, proponuje wylewanie nierozcieńczonego soku do zlewu, prysznica lub toalety. To dobry sposób na jego wykorzystanie, gdy nie mają go Państwo do czego użyć w ogrodzie: zamiast go wyrzucać, proszę wlać go do odpływu i spłukać odrobiną wody.

Nie możemy jednak obiecać, że udrażnia rury czy pielęgnuje szambo: żadne badanie tego nie wykazało, a biologiczne dodatki do szamb na ogół nie mają udowodnionego działania w dłuższej perspektywie. Temat rozwijamy w artykule z przewodnika EM Szambo, kanalizacja, toalety kompostujące. Wystarczy zapamiętać, że nie zastępuje ani spirali hydraulicznej, ani opróżniania szamba.

Czym sok nie jest

Sok z bokashi nie jest nawozem pełnym. Jako ubogi w azot nie wystarczy sam do odżywienia rośliny: w doświadczeniu doniczkowym rośliny karmione wyłącznie rozcieńczonym sokiem rosły wyraźnie słabiej niż te, które otrzymywały zwykły nawóz. Dostarcza głównie potasu, trochę fosforu i rozpuszczalnej materii organicznej. Proszę traktować go jako uzupełnienie, obok żywej gleby, kompostu lub wermikompostu.

Nie jest to też herbatka kompostowa: płyn z wermikompostownika, mniej kwaśny, rozcieńcza się inaczej, jak wyjaśniamy w artykule Zbiór wermikompostu i herbatki kompostowej. Proszę nie mylić tych dwóch receptur.

Wreszcie, jeśli do wiadra trafia dużo resztek słonych potraw, jego sok również będzie słony. W takim przypadku lepiej przeznaczyć go do kanalizacji niż do roślin doniczkowych, w których sól łatwiej się gromadzi. Piszemy o tym także w artykule Jakie odpady wkładać do bokashi?.

Warto zapamiętać

Nigdy nierozcieńczony, zawsze pod roślinę: co najmniej 1:100 dla roślin ukorzenionych, 1:500 do 1:1000 dla siewek i młodych roślin, do zużycia w ciągu 24–48 godzin.

Podsumowanie

Sok z bokashi to kwaśny płyn, ubogi w azot, ale bogaty w potas, który przy właściwym stosowaniu stanowi drobne uzupełnienie dla roślin. Proszę rozcieńczać go co najmniej 1:100 (1 cl na litr) dla roślin ukorzenionych i 1:500 lub 1:1000 dla siewek, wlewać na ziemię, a nie na liście, i zużyć w ciągu dwóch dni. Resztę można wylać do kanalizacji, nie oczekując cudownych efektów. A żeby naprawdę odżywić rośliny, warto przede wszystkim postawić na zakopane bokashi i żywą glebę.

Powiązane produkty

Kompostownik Bokashi Skaza Essential

Pojemność 15,3 litra, zestaw 2 wiader

346,70 zł 78,93 €

Bestseller

Kompostownik Bokashi Confort

Pojemność 14 litrów, pojedynczo lub w zestawie 2 sztuk

220,59 zł 50,22 €

Bestseller

Aktywator kompostu Bokashi EM | Torba 1 kg

Pojedynczo lub w zestawie 2 lub 3 worków

34,04 zł 7,75 €

Kompostownik Bokashi Skaza Organko 2

Pojemność 9,6 litra, pojedynczo lub w zestawie 2 sztuk

364,62 zł 83,01 €

Inne działy poradnika

Wermikompostowanie30 kart →Kompostowanie25 kart →Mikroorganizmy EM26 kart →