Uruchomienie kompostownika krok po kroku: miejsce, pierwsza warstwa i pierwsze odpady

Drukuj

Właśnie otrzymali Państwo kompostownik albo wciąż wahają się, czy zacząć? Dobra wiadomość: rozpoczęcie kompostowania nie wymaga ani szczególnych umiejętności, ani cudownych preparatów. Kilka trafnych decyzji na starcie (termin, miejsce, pierwsza warstwa) i dwa proste nawyki wystarczą, by mieć wszystkie atuty po swojej stronie.

Oto, krok po kroku, jak uruchomić kompostownik ogrodowy i czego spodziewać się w pierwszych tygodniach.

Kiedy zacząć: wiosną lub jesienią

Kompostowanie można zacząć o każdej porze roku, ale radzimy wybrać wiosnę lub jesień. To dwie pory, w których ogród dostarcza najwięcej materiału: skoszoną trawę i pierwsze przycięte gałęzie wiosną, suche liście i resztki z warzywnika jesienią. Łagodne temperatury pozwalają też mikroorganizmom szybko podjąć pracę.

Start w środku zimy jest możliwy: rozkład będzie po prostu bardzo powolny aż do cieplejszych dni. W pełni lata zwracajcie Państwo uwagę przede wszystkim na wilgotność, bo młody kompost szybko wysycha.

Gdzie go ustawić

Miejsce ma większe znaczenie niż model kompostownika. Warto zapamiętać kilka prostych zasad:

• W półcieniu: w pełnym słońcu kompost wysycha, a w głębokim, wilgotnym cieniu może nasiąknąć wodą.
• Bezpośrednio na ziemi, bez płyty ani folii pod spodem, aby nadmiar wody mógł odpływać, a dżdżownice i drobna fauna glebowa mogły wchodzić do środka.
• Na dobrze przepuszczalnym podłożu, z dala od zagłębień, w których po deszczu stoi woda.
• Osłonięty od wiatru, który wysusza powierzchnię.
• Dostępny przez cały rok, ścieżką, którą da się przejść nawet w deszczu: kompostownik zbyt daleko od kuchni to kompostownik, o którym zimą się zapomina.
• Niedaleko źródła wody, by latem móc go nawilżać.
• W pewnej odległości od granicy działki, przez zwykłą uprzejmość wobec sąsiadów.

Warto też zostawić trochę miejsca wokół pojemnika, aby swobodnie się poruszać, mieszać kompost, a później zbierać go przy pomocy taczki.

Warstwa spodnia: gałązki i zrębki

Przed pierwszą porcją odpadów kuchennych proszę położyć na dnie kompostownika warstwę gałązek, drobno pociętych gałęzi lub zrębków. Wystarczy około 5 cm w pojemniku i 10 cm w przypadku pryzmy. Ta gruba warstwa działa jak drenaż: umożliwia dopływ powietrza od spodu i zapobiega ubijaniu się pierwszych, często wilgotnych odpadów przy ziemi. Schemat pokazuje kolejność warstw: gałązki na dnie (1), warstwa materiału brązowego (2), odpady kuchenne (3) i cienka warstwa brązowego materiału na wierzchu (4).

Jeśli mają Państwo pod ręką trochę dojrzałego kompostu lub dobrej ziemi ogrodowej, można posypać nią wierzch, jedną lub dwiema łopatami. Nie jest to konieczne, bo mikroorganizmy są już obecne na odpadach, ale może pomóc w starcie. O aktywatorach kompostu piszemy w osobnym artykule.

Pierwsze porcje: przeplatanie zielonego i brązowego

Sekretem dobrze startującego kompostu jest mieszanka. Rozróżniamy:

• materiały „zielone”, wilgotne i bogate w azot: obierki, resztki owoców i warzyw, fusy z kawy, świeżo skoszona trawa;
• materiały „brązowe”, suche i bogate w węgiel: suche liście, gałązki, słoma, zrębki, podarty brązowy karton.

Celem jest mniej więcej połowa odpadów wilgotnych i połowa suchych. W praktyce za każdym razem, gdy opróżniają Państwo wiaderko kuchenne, należy dodać na wierzch podobną objętość suchego materiału, a następnie lekko wymieszać z warstwą pod spodem, na głębokość około dwudziestu centymetrów. Tak przykryte świeże odpady mniej przyciągają muchy i nie wydzielają zapachu. Szczegóły tej równowagi i sposoby jej korygowania wyjaśniamy w artykule Materiały zielone i brązowe.

Warto też pociąć lub połamać większe kawałki (głąby kapusty, grube łodygi, kartony): im mniejsze odpady, tym szybciej mikroorganizmy się z nimi uporają. Listę tego, co można kompostować, znajdą Państwo w artykule Co wrzucać do kompostownika.

Warto zapamiętać

Wiadro zielonego, wiadro brązowego, krótkie przemieszanie widłami: to cała rutyna kompostu, który dobrze startuje.

Zawsze mieć zapas suchego materiału

Najczęstszym problemem początkujących nie jest nadmiar odpadów, lecz brak materiałów brązowych wtedy, gdy są potrzebne. Odpady kuchenne pojawiają się przez cały rok, a suche liście spadają tylko jesienią. Rozwiązanie: zrobić zapas.

Jesienią warto napełnić kilka dużych worków suchymi liśćmi lub trzymać obok kompostownika stertę zrębków. Świetnie sprawdzi się worek jutowy, stary dziurawy kosz na śmieci czy mała drewniana skrzynka, byle zapas pozostawał w miarę suchy. W mieście z pomocą przyjdzie niezadrukowany brązowy karton, wytłaczanki po jajkach i rolki po ręcznikach papierowych.

Bio-wiaderko w kuchni

Aby nie biegać do ogrodu z każdą obierką, warto trzymać w kuchni mały zamykany pojemnik. Bio-wiaderko o pojemności od 6 do 9 litrów, z dobrze dopasowaną pokrywką, wystarczy większości gospodarstw domowych. Nasz Kosz na kompost Urbalive 6L na przykład z łatwością zmieści się na blacie.

Proszę je opróżniać, gdy tylko się zapełni, a latem, kiedy resztki szybciej fermentują, co najmniej dwa razy w tygodniu. Warstwa gazety lub ręcznika papierowego na dnie wchłania sok i kompostuje się razem z resztą. Od czasu do czasu wystarczy przepłukać wiaderko czystą wodą.

Rada Willy'ego

Wrzućcie Państwo garść suchych liści lub podartego kartonu na dno bio-wiaderka: jednym ruchem opróżnią Państwo materiał zielony wraz z odrobiną brązowego, a wiaderko pozostanie znacznie czystsze.

Pierwsze tygodnie: czego się spodziewać

Przez pierwsze dni niewiele widać. Potem, po kilku tygodniach, zauważą Państwo, że objętość się zmniejsza: odpady osiadają i rozkładają się. Jeśli początkowa objętość jest duża, być może wyczują Państwo lekkie ciepło w środku; w małym pojemniku zasilanym na bieżąco temperatura często pozostaje zbliżona do temperatury powietrza i jest to normalne.

Pojawią się też mieszkańcy: prosionki, wije, drobne owady, a potem czerwone dżdżownice. To sprzymierzeńcy, którzy rozdrabniają i mieszają materiał. Kompost, który niczym nie pachnie albo pachnie lasem, to kompost w dobrej kondycji. Jeśli czuć zgniłe jaja lub amoniak, brakuje mu powietrza lub materiału brązowego: należy dodać suchego materiału i przemieszać.

Mniej więcej raz w miesiącu warto przemieszać kompost głębiej, widłami lub napowietrzaczem, takim jak nasz Brass'Compost, i sprawdzić wilgotność: ściśnięta w dłoni garść kompostu powinna puścić kilka kropel, ale nie ciec. Nasz artykuł Wilgotność i napowietrzanie szczegółowo opisuje te czynności.

Jeśli chodzi o czas, potrzebna jest cierpliwość: często mówi się o czterech–pięciu miesiącach w pojemniku do uzyskania gotowego kompostu, ale radzimy raczej zakładać od czterech do dziewięciu miesięcy, w zależności od pory roku i pielęgnacji. Jeśli nie mają Państwo ogrodu, istnieją inne metody: wermikompostownik lub bokashi, w którym resztki kuchenne fermentują, zanim trafią do kompostu.

Podsumowanie

Aby dobrze uruchomić kompostownik, należy ustawić go w półcieniu, bezpośrednio na ziemi, w dostępnym i dobrze przepuszczalnym miejscu, najlepiej wiosną lub jesienią. Na dnie trzeba położyć warstwę gałązek, a następnie przy każdej porcji przeplatać odpady kuchenne z suchymi materiałami, lekko mieszając. Obok pojemnika warto trzymać zapas materiału brązowego, a w kuchni zamykane bio-wiaderko. Potem wystarczy dać czas: kilka czynności w miesiącu i kilka miesięcy cierpliwości.

Powiązane produkty

Drewniany kompostownik Compostys | 305 litrów

Drewno świerkowe z certyfikatem PEFC

625,80 zł 142,47 €

Obrotowy kompostownik Maze 180L z podwójną komorą

Bezwysiłkowe kompostowanie na zewnątrz

805,94 zł 183,48 €

Bestseller

Kompostownik Bokashi Confort

Pojemność 14 litrów, pojedynczo lub w zestawie 2 sztuk

220,59 zł 50,22 €

Przedsprzedaż

Obrotowy kompostownik 245L Maze z dwiema komorami

Bezproblemowe kompostowanie na zewnątrz

1 121,10 zł 255,23 €

Inne działy poradnika

Wermikompostowanie30 kart →Bokashi24 kart →Mikroorganizmy EM26 kart →