Odpady zielone z ogrodu: skoszona trawa, przycięte gałęzie, zrębki… kompostować zamiast palić

Drukuj

Wiosenne koszenie trawnika, przycinanie żywopłotu, jesienne liście: w domu z ogrodem odpady zielone zajmują często znacznie więcej miejsca niż obierki z kuchni. Dobrze zagospodarowane stają się cennym surowcem dla kompostu i gleby. Źle zagospodarowane zapychają kompostownik, powodują gnicie albo kończą jako dym w głębi ogrodu.

Oto jak prawidłowo je kompostować, jak zmniejszyć ich ilość dzięki ściółkowaniu i dlaczego nigdy nie należy ich palić.

Ogród produkuje więcej niż kuchnia

Według szacunków z Francji każdy mieszkaniec wytwarza średnio około 160 kg odpadów zielonych rocznie. To ponad dwa razy więcej niż mniej więcej 70 kg odpadów nadających się do kompostowania, głównie kuchennych, które każdy z nas wytwarza w ciągu roku. Do tego te ilości pojawiają się falami: mnóstwo skoszonej trawy wiosną, przycięte gałęzie pod koniec zimy i latem, góry liści jesienią.

Jeden kompostownik nie jest w stanie przyjąć wszystkiego naraz. Dlatego warto połączyć trzy rozwiązania: część skompostować, zachować zapas suchego materiału na później, a resztę zostawić w ogrodzie jako ściółkę.

Skoszona trawa: nigdy sama i zawsze cienką warstwą

Świeżo skoszona trawa to materiał zielony, bardzo bogaty w azot i wodę. Rozkłada się bardzo szybko… za szybko. Wrzucona grubą warstwą do kompostownika ubija się, wypiera powietrze i zamienia w lepką, cuchnącą masę: to klasyczna pułapka.

• Zawsze mieszaj skoszoną trawę z suchym materiałem: suchymi liśćmi, zrębkami, podartym kartonem.
• Dodawaj ją cienkimi warstwami, za każdym razem mieszając z materiałem, który już jest w kompostowniku.
• Jeśli brakuje Ci materiału brązowego, zostaw nadmiar trawy na kilka dni na kupce obok kompostownika, żeby przeschła, zanim ją dodasz. Wysuszona trawa zachowuje się wtedy bardziej jak materiał brązowy.
• Nie używaj trawy z trawnika pryskanego środkiem chwastobójczym: nie ma ona czego szukać w kompoście.

Warto zapamiętać

Sama trawa gnije, wymieszana – kompostuje się. Do każdego kosza z kosiarki wysypanego do kompostownika dodaj porcję suchego materiału.

Przycięte gałęzie: najpierw rozdrobnić

Gałęzie, pędy róż i ścinki z żywopłotu to materiały brązowe, bardzo bogate w węgiel. W całości rozkładają się latami i tworzą puste przestrzenie w kompostowniku. Lepiej więc pociąć je lub rozdrobnić przed kompostowaniem.

• Przy niewielkich ilościach wystarczą sekator lub nożyce. Tnij na kawałki kilkucentymetrowe.
• Przy dużych ilościach opłaca się rozdrabniacz do gałęzi. Niektóre gminy wypożyczają je lub organizują akcje rozdrabniania: zapytaj w swoim urzędzie gminy.
• Przejechanie kosiarką po kupce cienkich gałązek lub liści również je rozdrobni.

Zrębki – idealny zapas materiału brązowego

Po rozdrobnieniu przycięte gałęzie stają się zrębkami: mieszanką drobnych wiórów drewna i liści. To idealny suchy materiał do zrównoważenia obierek kuchennych i skoszonej trawy, bo nadaje kompostowi strukturę i zapewnia przepływ powietrza.

Dobry nawyk: przechowuj zrębki obok kompostownika, w pojemniku, worku lub osłoniętym miejscu, i dodawaj garść przy każdej porcji wilgotnych odpadów. To także idealna warstwa spodnia na start kompostownika: wyjaśniamy to w artykule Uruchomienie kompostownika krok po kroku. Zrębki są również świetną ściółką na rabaty i pod krzewy.

Rada Willy'ego

Trzymaj dobrze wysuszone zrębki z żywopłotu w starym koszu z pokrywą obok kompostownika. Latem, gdy napływa skoszona trawa i obierki z owoców, a po suchych liściach zostało tylko wspomnienie, to one uratują Cię przed nadmiarem zielonego materiału.

Ściółkowanie: sposób, by części nie trzeba było kompostować

Najlepszy odpad zielony to ten, którego nie trzeba zbierać. Dlatego zapobieganie jest na pierwszym miejscu: zanim zaczniesz kompostować, zastanów się, co może zostać w ogrodzie.

• Koszenie bez zbierania (tzw. mulczowanie): kosiarka bardzo drobno tnie trawę i zostawia ją na trawniku, gdzie szybko się rozkłada i odżywia murawę. Nie ma już nic do zbierania.
• Ściółka ze skoszonej trawy: cienka warstwa około 5 cm u podstawy warzyw lub krzewów. Grubsza warstwa zaczyna fermentować.
• Ściółka ze zrębków lub suchych liści: utrzymuje wilgoć w glebie, ogranicza chwasty, a rozkładając się, odżywia życie glebowe.

Wyściółkowana gleba bogata w materię organiczną przyciąga też dżdżownice, które same wciągają tę materię w głąb ziemi: zajrzyj do artykułów Jak przywrócić dżdżownice do ogrodu oraz Ekologiczna rola dżdżownic.

Palenie odpadów zielonych: często zabronione i szkodliwe

Mimo to część ogrodników wciąż pali odpady zielone w głębi ogrodu: we Francji szacuje się, że robi tak około 15% gospodarstw domowych z ogrodem. A w wielu miejscach jest to zabronione lub ściśle ograniczone.

Co mówią przepisy

Zasady dotyczące palenia odpadów zielonych zależą od przepisów krajowych i lokalnych, a w wielu gminach obowiązują zakazy lub ograniczenia. W Unii Europejskiej od końca 2023 roku obowiązuje selektywna zbiórka bioodpadów (dyrektywa 2018/851), dlatego odpady z ogrodu powinny trafiać do kompostu lub do zbiórki, a nie do ogniska. Ograniczenia mogą dotyczyć także spalarek ogrodowych.

Za naruszenie zakazu może grozić kara grzywny. Wyjątki, jeśli istnieją, są zazwyczaj rzadkie i określone w przepisach, np. w związku ze zwalczaniem chorób roślin. Zanim cokolwiek zrobisz, sprawdź zasady obowiązujące w Twojej gminie lub zapytaj w urzędzie gminy.

Dlaczego to szkodzi środowisku

Rośliny spalają się źle, zwłaszcza gdy są wilgotne, i wydzielają dużo pyłów drobnych, szkodliwych dla płuc. Według pomiarów jakości powietrza spalenie 50 kg roślin emituje tyle pyłów, ile nowoczesny samochód z silnikiem Diesla na około 13 000 km jazdy po mieście. Nie mówiąc o uciążliwości dla sąsiadów i ryzyku pożaru.

Czy wiesz, że?

Palenie odpadów zielonych to także marnowanie surowca: palone gałęzie to dokładnie ten materiał brązowy, którego brakuje w tak wielu kompostownikach, a suche liście to darmowa ściółka i znakomita ziemia.

To, czego nie możesz skompostować, rozdrobnić ani wykorzystać jako ściółki, możesz oddać do punktu selektywnej zbiórki odpadów (PSZOK) lub do zbiórki odpadów zielonych w swojej gminie, jeśli jest prowadzona. Więcej o obowiązkach gmin i mieszkańców przeczytasz w artykule Obowiązkowa segregacja bioodpadów od 2024 roku.

Do przyjmowania dużych ilości odpadów zielonych lepiej sprawdzi się pojemny kompostownik, taki jak Drewniany kompostownik Compostys, niż mały kompostownik kuchenny. A do mieszania skoszonej trawy ze zrębkami bez przerzucania całości napowietrzacz do kompostu Brass'Compost pozwala zaoszczędzić mnóstwo czasu.

Podsumowanie

Odpady zielone to spora ilość, około 160 kg na osobę rocznie według szacunków z Francji, ale są cennym surowcem. Skoszoną trawę kompostuje się cienkimi warstwami, zawsze wymieszaną z materiałem brązowym; gałęzie najpierw się rozdrabnia, a zrębki stają się zapasem suchego materiału. Koszenie bez zbierania i ściółkowanie pozwalają uniknąć zbierania dużej ich części. Palenie natomiast jest w wielu miejscach zabronione, może grozić za nie grzywna i bardzo zanieczyszcza powietrze.

Powiązane produkty

Obrotowy kompostownik Maze 180L z podwójną komorą

Bezwysiłkowe kompostowanie na zewnątrz

805,94 zł 183,48 €

Przedsprzedaż

Obrotowy kompostownik 245L Maze z dwiema komorami

Bezproblemowe kompostowanie na zewnątrz

1 121,10 zł 255,23 €

Bestseller

Kompostownik Bokashi Confort

Pojemność 14 litrów, pojedynczo lub w zestawie 2 sztuk

220,59 zł 50,22 €

Drewniany kompostownik Compostys | 305 litrów

Drewno świerkowe z certyfikatem PEFC

625,80 zł 142,47 €

Inne działy poradnika

Wermikompostowanie30 kart →Bokashi24 kart →Mikroorganizmy EM26 kart →