Jak stosować kompost w ogrodzie: właściwe dawki dla poszczególnych upraw (warzywnik, drzewa, trawnik)

Drukuj

Państwa kompost jest dojrzały, zebrany, może nawet przesiany. Ile go dać i gdzie? Łatwo ulec pokusie, by sypać go hojnie wszędzie, w przekonaniu, że niczym to nie grozi. W rzeczywistości kompost dawkuje się jak każdy inny nawóz w ogrodzie: według potrzeb danej rośliny, we właściwym momencie i zawsze wymieszany z ziemią.

Podane niżej ilości to orientacyjne dawki roczne, wyrażone w kilogramach na metr kwadratowy. Ustaliliśmy je, porównując zalecenia kilku rzetelnych poradników. Tam, gdzie źródła się różnią, przyjęliśmy ostrożne przedziały: lepiej dawać nieco mniej, ale co roku, niż dużo naraz.

Kompost młody czy dojrzały: do czego który?

Zanim przejdziemy do dawek, trzeba wiedzieć, jaki kompost mają Państwo w rękach.

• Kompost młody lub półdojrzały stosuje się wyłącznie powierzchniowo: jako ściółkę, pod drzewami i krzewami, na nagiej glebie jesienią lub między dobrze ukorzenionymi już uprawami. Wciąż aktywny, może szkodzić młodym roślinom, jeśli zostanie wymieszany z glebą zbyt wcześnie.
• Kompost dojrzały można wymieszać z glebą, ale tylko płytko: wystarczy lekkie spulchnienie pazurkami lub motyczką. Działa w kilku pierwszych centymetrach gleby, a resztą zajmą się dżdżownice.

Jeśli mają Państwo wątpliwości co do stopnia dojrzałości kompostu, pomogą je rozstrzygnąć testy z naszego artykułu Jak sprawdzić, czy kompost jest dojrzały?

W warzywniku: według apetytu warzyw

Nie wszystkie warzywa mają te same potrzeby. Dzieli się je na trzy grupy.

Warzywa o dużych wymaganiach: 3 do 5 kg/m² rocznie

Pomidory, bakłażany, papryka, ziemniaki, dynie, cukinie, ogórki, melony, pory, selery, karczochy i kukurydza. To one najbardziej korzystają z kompostu. Niektóre poradniki podają nieco niższy przedział (3 do 4 kg/m²): jeśli gleba jest już żyzna, warto trzymać się dolnej granicy.

Warzywa o średnich wymaganiach: 1 do 3 kg/m² rocznie

Marchew, buraki, szpinak, sałata, fasola, groch, pietruszka, szparagi.

Warzywa o małych wymaganiach: mało kompostu lub wcale

Czosnek, cebula, szalotka, rzodkiewka, rzepa, roszponka, bób i zioła w zupełności zadowalają się tym, co zostało w glebie po poprzedniej uprawie. Mogą obejść się bez nawożenia, choć niektóre poradniki dopuszczają cienką warstwę. Kapustne natomiast są różnie klasyfikowane w zależności od źródła, raz jako mało wymagające, raz jako wymagające: umiarkowana dawka to dobry kompromis.

Rada Willy'ego

Nie mają Państwo wagi w ogrodzie? Proszę zapamiętać prostą wskazówkę: warstwa kompostu o grubości około 1 cm odpowiada mniej więcej 3 do 5 kg na metr kwadratowy. To właściwa dawka dla warzyw o dużych wymaganiach. Dla warzyw o średnich wymaganiach wystarczy cieńsza warstwa.

Kiedy i jak stosować?

• jesienią lub pod koniec zimy, rozłożony na powierzchni i lekko wymieszany pazurkami;
• wiosną, między rzędami, a następnie przykryty ściółką;
• podczas sadzenia, na dno dołka, przykryty odrobiną ziemi, aby korzenie dotarły do niego, rosnąc, ale nie stykały się z nim bezpośrednio.

Między rzędami warzyw owocowych (pomidory, ogórki, papryka) warstwa kompostu o grubości około 2 cm może też pełnić funkcję odżywczej ściółki.

Drzewa i krzewy owocowe

W ramach pielęgnacji co roku rozkładajcie warstwę kompostu o grubości około 1 cm na całej powierzchni pod koroną: przyjmijcie 3 do 5 kg/m² dla drzew i 2 do 3 kg/m² dla krzewów (porzeczki, maliny, czarne porzeczki). Całość można przykryć słomą.

Przy sadzeniu proszę wymieszać ziemię z dołka z około 20% kompostu, czyli jedną część kompostu na cztery części ziemi.

Trawnik, żywopłoty i rabaty

Trawnik

Przy zakładaniu, przed siewem, proszę wymieszać 8 do 10 kg/m² kompostu z dziesięcioma pierwszymi centymetrami ziemi. W ramach pielęgnacji rozsypuje się 1 do 2 kg/m² na początku każdej wiosny, drobno przesianego, aby wniknął między źdźbła trawy.

Żywopłoty

Przy sadzeniu 8 do 10 kg/m² wymieszanych na głębokość około piętnastu centymetrów. Później wystarczy 2 do 3 kg/m² co dwa lata, lekko wymieszanych pazurkami między roślinami.

Rabaty kwiatowe

Przy zakładaniu rabaty 5 do 8 kg/m² wymieszanych podczas kopania. Przy pielęgnacji bylin są dwie możliwości: jesienią warstwa dobrze dojrzałego kompostu o grubości około 2 cm u podstawy roślin, która dodatkowo chroni karpy przed mrozem, albo wiosną 3 do 5 kg/m² płytko wymieszanych z powierzchnią gleby.

Kompost jako ściółka

Młody lub półdojrzały kompost to doskonała ściółka: stopniowo odżywia glebę, ogranicza parowanie i hamuje wschody chwastów. Na rabatach i w warzywniku warto trzymać się grubości około 2 cm kompostu. Niektóre poradniki zalecają grubsze warstwy, ale kompost to materiał zasobny w składniki: jeśli chcą Państwo grubszej ściółki, lepiej uzupełnić ją opadłymi liśćmi, słomą lub zrębkami.

Dwie zasady ostrożności: proszę odsunąć ściółkę o kilka centymetrów od łodyg i pni, a kompost w miarę możliwości przykryć ściółką roślinną, która chroni go przed deszczem i słońcem.

Błędy, których warto unikać

• Siew lub sadzenie w czystym kompoście. To najważniejsza zasada: kompost zawsze miesza się z ziemią. Do doniczek i siewów proszę korzystać z przepisów z naszego artykułu Jak samodzielnie przygotować ziemię do roślin.
• Głębokie zakopywanie. Kompost działa w pierwszych centymetrach gleby. Głębokie przekopywanie nic nie daje.
• Kontakt młodego kompostu z siewkami lub młodymi korzeniami.
• Przesadzanie z dawką. Kompost dostarcza również składników odżywczych: nadmiar ponad potrzeby roślin może zostać wypłukany przez deszcz, zamiast odżywiać uprawy.

Co kompost naprawdę daje glebie

Kompost to przede wszystkim środek poprawiający glebę: odżywia bardziej glebę niż roślinę. Zwiększa zawartość materii organicznej, pomaga ziemi zatrzymywać wodę, czyni ją bardziej przewiewną i łatwiejszą w uprawie, a składniki odżywcze uwalnia powoli, przez wiele miesięcy. Gleba regularnie zasilana kompostem przyciąga też dżdżownice, których rolę wyjaśniamy w artykule Ekologiczna rola dżdżownic. Jeśli w Państwa ogrodzie jest ich za mało, artykuł Ponowne wprowadzanie dżdżownic do ogrodu przedstawia proste metody z wykorzystaniem naszych dżdżownic kompostowych Eisenia.

Czy wiesz, że?

W 1998 roku rozpoczęto długoterminowe doświadczenie polowe: uprawiana działka otrzymuje tam mniej więcej co dwa lata kompost z bioodpadów i odpadów zielonych. W latach 1998–2011 zasób węgla w jej warstwie powierzchniowej wzrósł z około 40 do 58 ton na hektar, podczas gdy na działce bez nawożenia nieznacznie się zmniejszył. W zależności od wariantu w glebie pozostało od 60 do 73% węgla dostarczonego z kompostem. Dane te dotyczą pola uprawnego i dawek rolniczych, ale dobrze pokazują trwały wpływ kompostu na materię organiczną.

Warto zapamiętać

Warzywa o dużych wymaganiach: 3 do 5 kg/m² rocznie. Warzywa o średnich wymaganiach: 1 do 3 kg/m². Warzywa o małych wymaganiach: mało lub wcale. Drzewa owocowe: 3 do 5 kg/m², krzewy: 2 do 3 kg/m². Trawnik: 1 do 2 kg/m² każdej wiosny. I nigdy nie siejemy ani nie sadzimy w czystym kompoście.

Podsumowanie

Kompost dawkuje się według potrzeb roślin: hojnie dla warzyw o dużych wymaganiach i drzew owocowych, oszczędniej dla warzyw o średnich wymaganiach, trawnika i żywopłotów, a prawie wcale dla czosnku, cebuli czy rzodkiewki. Młody kompost pozostaje na powierzchni jako ściółka, dojrzały miesza się płytko z pierwszymi centymetrami gleby. Wymieszany z ziemią, nigdy czysty, i dostarczany co roku, a nie jednorazowo, trwale poprawia glebę, co potwierdzają długoterminowe doświadczenia polowe.

Powiązane produkty

Bestseller

Wermikompost, biohumus | Torba 13L

Powstały w wyniku trawienia materii organicznej przez dżdżownice.

42,70 zł 9,72 €

Drewniany kompostownik Compostys | 305 litrów

Drewno świerkowe z certyfikatem PEFC

625,80 zł 142,47 €

Przedsprzedaż

Obrotowy kompostownik 245L Maze z dwiema komorami

Bezproblemowe kompostowanie na zewnątrz

1 121,10 zł 255,23 €

Bestseller

Kompostownik Bokashi Confort

Pojemność 14 litrów, pojedynczo lub w zestawie 2 sztuk

220,59 zł 50,22 €

Inne działy poradnika

Wermikompostowanie30 kart →Bokashi24 kart →Mikroorganizmy EM26 kart →