Ziemia liściowa: co zrobić z opadłymi liśćmi w ogrodzie?

Drukuj

Każdej jesieni powtarza się ta sama scena: liście gromadzą się na trawniku, na ścieżkach i pod żywopłotami. Wielu ogrodników pakuje je do worków i wywozi do punktu zbiórki odpadów, a co gorsza – pali je, co jest zabronione. Szkoda, bo opadłe liście to darmowy i obfity zasób.

Oczywiście można je dodać do kompostownika. Ale można też zrobić z nich osobny produkt, bardzo ceniony przez ogrodników: ziemię liściową. Oto jak ją przygotować, jakie liście wybrać i jak ją wykorzystać.

Ziemia liściowa a kompost: dwa różne produkty

W kompostowniku pracują przede wszystkim bakterie, rozkładające mieszankę odpadów zielonych i brązowych. Sterta samych liści przemienia się inaczej: rozkład prowadzą głównie grzyby, powoli i bez nagrzewania się pryzmy. Dlatego potrzeba więcej cierpliwości.

Efekt również jest inny. Ziemia liściowa jest uboga w składniki pokarmowe: to nie nawóz. Jest za to doskonałym środkiem poprawiającym glebę – o drobnej, kruchej strukturze – który polepsza strukturę gleby i pomaga jej zatrzymywać wodę. Właśnie tego szukamy przy wysiewie, ściółkowaniu czy rozluźnianiu ciężkiej gleby.

Liście idealne i liście do rozdrobnienia

Nie wszystkie liście rozkładają się w tym samym tempie. Oto ogólne zasady:

• Dąb, buk i grab dają najlepszą ziemię liściową i rozkładają się bez szczególnej pomocy.
• Klon jawor, orzech włoski, kasztanowiec i kasztan jadalny rozkładają się znacznie wolniej: najpierw je rozdrobnij, a najlepiej wrzuć do kompostownika.
• Ostrokrzew, aukuba i laurowiśnia, o zimozielonych i twardych liściach, najlepiej trafiają rozdrobnione do kompostownika.
• Igły drzew iglastych w końcu się rozkładają, ale potrzebują na to dwóch do trzech lat. Przechowywane osobno dają kwaśną ziemię, przydatną dla roślin wrzosowiskowych.

Czasem można przeczytać, że liście dębu są „zakazane” w kompoście. To mit: wręcz przeciwnie, należą do najlepszych. Grube, wolno rozkładające się liście, takie jak liście orzecha, wymagają po prostu rozdrobnienia.

Dwie przestrogi: zbierajcie Państwo najlepiej zdrowe liście i odłóżcie na bok liście róż porażonych czarną plamistością. Unikajcie też liści zebranych wzdłuż ruchliwych dróg, które mogą być zanieczyszczone, a jeśli zbieracie je na ulicy, wybierzcie ewentualne śmieci.

Metoda worka czy metoda skrzyni

Worek: prosto i dyskretnie

To idealna metoda dla małych ogrodów. Napełnij duży worek na śmieci liśćmi, zwilż je, jeśli są suche, a następnie zrób w worku kilka otworów widłami lub nożem, aby wpuścić powietrze. Zamknij luźno i postaw worek w zacienionym kącie, z dala od wzroku. Pozostaje tylko czekać.

Skrzynia: dla dużych ilości

Jeśli mają Państwo dużo liści, warto zbudować kwadratowe lub okrągłe ogrodzenie z siatki, rozpięte na czterech palikach, w miejscu osłoniętym od wiatru. Im większa sterta, tym szybciej się rozkłada. Napełniaj ją w miarę upływu jesieni i podlewaj, gdy przesycha, zwłaszcza podczas upalnego lata. Ażurowy kompostownik, taki jak drewniany kompostownik Compostys, również może służyć jako silos na liście. Na ilustracji: metoda worka (1) i metoda skrzyni z siatki (2).

Rada Willy'ego

Zbieraj liście przy wilgotnej pogodzie, tuż po deszczu: lepiej się ubijają i nie trzeba ich podlewać przed włożeniem do worka.

Kosiarka – rozdrabniacz, o którym nie wiesz

Nie trzeba inwestować w rozdrabniacz do liści. Wystarczy przejechać kosiarką z założonym koszem po trawniku pokrytym liśćmi. Kosiarka jednocześnie je siecze i zbiera, co wyraźnie przyspiesza ich rozkład. Dodatkowa korzyść: odrobina skoszonej trawy miesza się z liśćmi i dostarcza azotu, który wzbogaca ziemię.

Na ścieżce lub tarasie zgrab liście w stertę, rozłóż je cienką warstwą na trawniku, a potem przejedź kosiarką.

Ile to trwa?

Trzeba uzbroić się w cierpliwość: większość liści potrzebuje około dwóch lat, by całkowicie się rozłożyć. Pierwszy produkt nadający się do poprawy gleby uzyskasz po mniej więcej roku, a po kolejnych jednym–dwóch latach – drobną, czarną ziemię bogatą w próchnicę.

Aby przyspieszyć proces:

• rozdrabniaj liście;
• utrzymuj je wilgotne, ale nigdy przemoczone;
• usyp jak największą stertę;
• dodaj azot, na przykład przekładając warstwy liści o grubości około 30 cm odrobiną prażonej mączki rogowej lub kurzeńca albo gnojówką z pokrzywy.

Takie dodatki azotu to naturalne aktywatory. Ich rzeczywistą przydatność omawiamy w poradniku Aktywatory kompostu: przydatne czy nie?

Zastosowania ziemi liściowej

W zależności od wieku ziemia liściowa ma różne zastosowania:

• Wysiew: dobrze rozłożona ziemia liściowa, starsza niż dwa lata, może służyć do wysiewu bez żadnych dodatków.
• Przesadzanie: zmieszana w równych proporcjach z piaskiem, kompostem i dobrą ziemią daje doskonałe podłoże. Mieszanki te opisujemy szczegółowo w poradniku Domowa ziemia do roślin.
• Ściółkowanie: młodszą lub grubszą ziemię rozkłada się jako ściółkę o grubości co najmniej 5 cm, od późnej jesieni do końca zimy.
• Poprawa gleby: wymieszana z glebą rozluźnia gleby ciężkie i pomaga glebom piaszczystym zatrzymywać wodę.
• Trawnik: przesianą rozsypuje się jesienią cienką warstwą.

Sterta liści może zawierać nasiona chwastów: nie używaj jej tam, gdzie ich wschody stanowiłyby poważny problem.

Czy wiesz, że?

W lesie nikt nie grabi liści: chronią glebę przed wysychaniem, karmią mnóstwo organizmów i powoli przemieniają się w próchnicę. Ziemia liściowa po prostu odtwarza ten naturalny cykl w ogrodzie.

A w zwykłym kompostowniku?

Opadłe liście to również doskonały, bogaty w węgiel materiał brązowy do kompostownika. Problem w tym, że pojawiają się wszystkie naraz, jesienią, podczas gdy obierki trafiają do kompostownika przez cały rok. Rozwiązanie: napełnij kilka worków suchymi liśćmi i przechowuj je obok kompostownika. Będziesz mieć zapas materiału „brązowego”, aby równoważyć odpady kuchenne aż do wiosny. Tę równowagę wyjaśniamy w poradniku Materiały zielone i brązowe.

Natomiast w przypadku wermikompostownika zalecamy raczej brązowy karton jako materiał suchy: liście zebrane w ogrodzie mogą przynieść ślimaki, jaja owadów lub niepożądane nasiona. Wyjaśniamy to w poradniku o tym, czym można karmić dżdżownice.

Warto zapamiętać

Dąb, buk i grab: do worka lub skrzyni na ziemię liściową. Liście twarde lub zimozielone: rozdrobnione, do kompostownika. I w każdym przypadku zachowaj kilka worków suchych liści w zapasie na cały rok.

Podsumowanie

Opadłe liście to nie odpad, lecz zasób. W dziurawym worku lub w skrzyni z siatki, wilgotne i najlepiej rozdrobnione kosiarką, po około dwóch latach zamieniają się w drobną ziemię, idealną do wysiewu, ściółkowania i poprawy gleby. Liście wolno rozkładające się lub twarde lepiej trafią do kompostownika, gdzie przez cały rok posłużą jako materiał brązowy. Wystarczy odrobina cierpliwości, by oddać glebie to, co drzewa dały jej jesienią.

Powiązane produkty

Drewniany kompostownik Compostys | 305 litrów

Drewno świerkowe z certyfikatem PEFC

625,80 zł 142,47 €

Bestseller

Kompostownik Bokashi Confort

Pojemność 14 litrów, pojedynczo lub w zestawie 2 sztuk

220,59 zł 50,22 €

Przedsprzedaż

Obrotowy kompostownik 245L Maze z dwiema komorami

Bezproblemowe kompostowanie na zewnątrz

1 121,10 zł 255,23 €

Obrotowy kompostownik Maze 180L z podwójną komorą

Bezwysiłkowe kompostowanie na zewnątrz

805,94 zł 183,48 €

Inne działy poradnika

Wermikompostowanie30 kart →Bokashi24 kart →Mikroorganizmy EM26 kart →