Przyspieszanie kompostowania z EM i fermentacja skoszonej trawy pod plandeką

Drukuj

W ogrodzie efektywne mikroorganizmy służą przede wszystkim do dwóch rzeczy: wspomagania kompostu oraz fermentacji dużych ilości zielonej materii, zwłaszcza skoszonej trawy. To dwa bardzo różne zastosowania. Pierwsze zachodzi w obecności powietrza, drugie bez dostępu powietrza, a czynności wyglądają zupełnie inaczej.

Czy do udanego kompostu naprawdę potrzebny jest aktywator? Odpowiedzieliśmy na to szczerze w naszym artykule Aktywator kompostu: przydatny czy nie? Tutaj przechodzimy do praktyki: jak stosować EM, jeśli się na to Państwo zdecydują, w jakich dawkach i jak przetworzyć skoszoną trawę w sfermentowaną materię organiczną.

Kompost i fermentacja: dwie różne logiki

Klasyczny kompost to proces tlenowy: bakterie, grzyby, a następnie dżdżownice i drobne zwierzęta rozkładają materię w obecności powietrza. Pryzma się nagrzewa, osiada i w ciągu kilku miesięcy zamienia się w stabilną próchnicę.

Fermentacja, taka jak w bokashi czy kiszonce, przebiega natomiast bez dostępu powietrza. Bakterie mlekowe przekształcają cukry w kwasy, środowisko staje się kwaśne, a materia zachowuje się niemal w nienaruszonym stanie. Otrzymuje się prekompost, którego przemiana zakończy się w glebie lub w kompostowniku.

EM to przede wszystkim zakwasy bogate w bakterie mlekowe. W dobrze napowietrzonym kompoście nie zmieniają charakteru procesu: dołączają do mikroorganizmów, które już tam są. Dlatego niezależne badania nad kompostowaniem wykazują co najwyżej niewielką korzyść. W doświadczeniu przeprowadzonym w klimacie tropikalnym na słomie ryżowej i oborniku kozim zaobserwowano z EM nieco szybszy wzrost temperatury i bardziej zaawansowany rozkład po 90 dniach, jednak bez próby kontrolnej otrzymującej samą melasę: trudno więc stwierdzić, co zawdzięcza się mikroorganizmom. Niezależne oceny uznają działanie EM w kompostowaniu za prawdopodobne, pod warunkiem że wilgotność, dostęp powietrza i temperatura są dobrze kontrolowane.

Warto zapamiętać

Udany kompost to właściwa mieszanka, powietrze i wilgoć; EM mogą go wspomóc. Udana fermentacja odbywa się bez powietrza, przez ubijanie i szczelne przykrycie; tu EM odgrywają kluczową rolę.

Opryskiwanie kompostownika preparatem EM

Dawka

Producent EM-A Solution active Microferm zaleca około 1 litra preparatu na m³ materii, rozcieńczonego w podwójnej objętości niechlorowanej wody i rozprowadzanego warstwa po warstwie. Inne instrukcje mówią nawet o 2 litrach na m³. W przypadku ogrodowego kompostownika o pojemności 400 litrów oznacza to około pół litra preparatu na całe napełnienie: przy każdym dokładaniu wystarczy kilka łyżek stołowych (20–30 ml) rozcieńczonych w pół litra wody.

Sposób postępowania

1. Proszę dokładać odpady jak zwykle, mieszając materiały zielone i brązowe: równowaga pozostaje kluczowa, patrz nasz artykuł Materiały zielone i brązowe.
2. Rozcieńczony roztwór należy rozpylić na nową warstwę lub wylać konewką.
3. Nadal trzeba napowietrzać kompost i kontrolować wilgotność: EM nie zastępują tych czynności.

Można też posypać obierki kuchenne garścią Aktywatora kompostu Bokashi EM, zwłaszcza przy uruchamianiu nowego pojemnika. A jeśli zostało Państwu trochę starszego, domowego EM-A, najlepiej wykorzystać je właśnie w kompoście: nasz artykuł Przechowywanie EM wyjaśnia, jak ocenić, czy jest jeszcze dobre.

Opróżniając wiadro kuchennego bokashi do kompostownika, warto je rozłożyć i wymieszać z materiałami brązowymi, zamiast wrzucać w jednej bryle: metodę opisuje szczegółowo artykuł Bokashi i kompost ogrodowy.

Fermentacja skoszonej trawy pod plandeką

Wiosną skoszonej trawy jest tak dużo, że kompostownik nie jest w stanie wszystkiego przyjąć. Wysypana grubą warstwą ubija się i gnije. Fermentacja daje inną możliwość: swego rodzaju „ogrodowe bokashi”, zbliżone do kiszonki przygotowywanej przez rolników.

Metoda

1. Proszę pozwolić trawie przeschnąć przez kilka godzin po koszeniu. Zbyt mokra źle fermentuje, wydziela sok i zapach zjełczałego masła. Jeśli nadal jest bardzo wilgotna, należy domieszać trochę suchszego materiału: suchych liści, siekanej słomy.
2. Zwilżyć ją preparatem EM: roztworem 5%, czyli 50 ml EM-A na litr niechlorowanej wody, rozpylanym podczas mieszania tak, by trawa była wilgotna, ale nie przemoczona. Przy dużej objętości producent przewiduje około 2 litrów Microferm rozcieńczonych w 10 litrach wody na m³ materii.
3. Ewentualnie dodać mielony wapń z muszli (często sprzedawany jako „wapno z muszli”), garściami między warstwami: trawa podczas fermentacji szybko się zakwasza, a ten gruboziarnisty, wolno działający wapń łagodzi spadek pH, nie zatrzymując go. Nigdy nie należy używać wapna palonego ani gaszonego, które są żrące zarówno dla skóry, jak i dla mikroorganizmów.
4. Mocno ubijać warstwa po warstwie, aby usunąć powietrze.
5. Szczelnie przykryć grubą plandeką, obciążoną na całym obwodzie. Przy małych ilościach wystarczą grube, dobrze zamknięte worki lub kosz z pokrywą.
6. Czekać: co najmniej 6 tygodni według producenta, a raczej 8–10 tygodni w przypadku dużej pryzmy lub chłodnej pogody. W tym czasie nie należy podnosić plandeki.

Rada Emy

Proszę ułożyć pryzmę na plandece rozłożonej na ziemi, zawinąć ją na wierzch, a następnie całość udeptać, zanim obciąży się ją deskami lub ziemią. Im mniej powietrza zostanie, tym czystsza fermentacja.

Efekt i jego wykorzystanie

Dobrze sfermentowana trawa pachnie kwaśno, jak kiszonka, i brązowiejąc, zachowuje swoją strukturę. Brzegi, często gorzej sfermentowane, trafią do następnej pryzmy lub do kompostownika. Jak każde bokashi jest to kwaśny prekompost, a nie gotowy kompost: należy wymieszać go z wierzchnią warstwą gleby lub dodać do kompostu i odczekać co najmniej dwa tygodnie przed siewem lub sadzeniem w tym miejscu. Nie należy rozkładać go grubą warstwą wokół roślin.

Warto znać dwa ograniczenia. Nie należy używać trawy z trawnika traktowanego herbicydem. Nic też nie dowodzi, że fermentacja niszczy nasiona chwastów: robi to ciepło dobrze prowadzonego kompostu. Aby ograniczyć ilość skoszonej trawy u źródła, warto pomyśleć też o koszeniu bez zbierania, opisanym w naszym artykule Naturalny trawnik z EM.

Czy wiesz, że?

Zapach zjełczałego masła zbyt wilgotnej trawy pochodzi od kwasu masłowego, wytwarzanego przez inne bakterie niż mlekowe. Rolnicy dobrze go znają: właśnie po to, by go uniknąć, podsuszają trawę przed zakiszeniem.

Obornik i odpady gospodarskie: metoda warstwowa

W przypadku obornika końskiego, owczego lub drobiowego zmieszanego ze słomą, a także dużych ilości odpadów zielonych producent proponuje metodę warstwową, bez przerzucania:

• Pryzmę układa się z kolejnych warstw obornika, słomy i odpadów zielonych, opryskując każdą warstwę rozcieńczonym EM.
• Dodaje się wapń z muszli i, w razie potrzeby, glinę. Jako punkt odniesienia producent podaje na tonę materii 2 litry Microferm, 12 kg wapnia z muszli i 12 kg minerałów ilastych.
• Ubić, szczelnie przykryć plandeką i pozostawić do fermentacji na co najmniej 8 tygodni.

Warto zachować ostrożność wobec obietnic: w doświadczeniu przeprowadzonym w Norwegii na gnojowicy krowiej fermentacja była z EM intensywniejsza, ale zawartość azotu i suchej masy nie różniła się od próby kontrolnej.

Błędy, których należy unikać

• Przemoczona materia: gnije zamiast fermentować.
• Źle zamknięta pryzma lub otwierana, „żeby zobaczyć”: powietrze ponownie pobudza pleśń i gnicie.
• Sama skoszona trawa wysypana grubą warstwą do kompostownika: bez suchego materiału i bez kontrolowanej fermentacji zamienia się w lepką masę.
• Wapno palone lub gaszone: jest żrące i niszczy właśnie te mikroorganizmy, którym chcemy sprzyjać.
• Chlorowana woda do rozcieńczania EM.
• Zbyt wczesne użycie: świeżo sfermentowana materia w kontakcie z korzeniami lub siewkami może im szkodzić.

EM, kompost czy wermikompost: co wybrać?

Te metody raczej się uzupełniają, niż wykluczają. Klasyczny kompost pozostaje najprostszym rozwiązaniem dla odpadów ogrodowych i daje stabilną próchnicę. Fermentacja z EM przydaje się do jednorazowego przetworzenia dużych ilości zielonej materii, a kuchenne bokashi przyjmuje resztki, z którymi kompost słabo sobie radzi. Wermikompostowanie natomiast świetnie sprawdza się w mieszkaniu. Aby porównać te możliwości w Państwa sytuacji, zapraszamy do artykułu Kompost, wermikompost, bokashi czy EM: którą metodę wybrać.

Podsumowanie

W kompostowniku EM stosuje się w ilości około 1 litra na m³ materii, w rozcieńczeniu i warstwa po warstwie, nigdy jednak nie zastępują one właściwej mieszanki, powietrza i wilgoci; ich wpływ na tempo kompostowania pozostaje niewielki. Ich prawdziwym polem działania jest fermentacja: podsuszona trawa, zwilżona roztworem 5%, ewentualnie z dodatkiem wapnia z muszli, dobrze ubita i szczelnie przykryta plandeką na 6–10 tygodni, daje kwaśny prekompost do wymieszania z glebą lub kompostem, z dwutygodniową przerwą przed siewem. Ta sama logika dotyczy obornika układanego warstwowo, bez obietnicy zwiększenia zawartości azotu.

Powiązane produkty

Drewniany kompostownik Compostys | 305 litrów

Drewno świerkowe z certyfikatem PEFC

625,80 zł 142,47 €

Ceramika EM Cera Boost w proszku | Pudełko 1 kg

Do gleby, roślin, stajni i materiałów, od 1 do 10 kg

157,12 zł 35,77 €

Bestseller

Kompostownik Bokashi Confort

Pojemność 14 litrów, pojedynczo lub w zestawie 2 sztuk

220,59 zł 50,22 €

EM Previsan S, film na liście z EM | Bag-in-box o pojemności 5 L

Naturalny film z mikroorganizmami na liście, od 5 do 250 L

344,59 zł 78,45 €

Inne działy poradnika

Wermikompostowanie30 kart →Kompostowanie25 kart →Bokashi24 kart →