Jak rozmnażają się dżdżownice w wermikompostowniku?

Jedno z pytań najczęściej zadawanych przez początkujących brzmi: czy moje dżdżownice same będą się rozmnażać i jak szybko będzie rosła ich populacja? Dobra wiadomość: dżdżownice kompostowe rozmnażają się naturalnie i dość szybko w dobrze utrzymanym wermikompostowniku. Oto jak przebiega ten cykl, od pierwszej kopulacji aż do pojawienia się nowych dżdżownic.

Dżdżownice są obojnakami, ale nie potrafią same się zapłodnić

Dżdżownice są obojnakami: każdy osobnik ma jednocześnie męskie i żeńskie narządy rozrodcze. Nie oznacza to jednak, że dżdżownica może rozmnażać się sama — kopulacja jest nadal niezbędna, podobnie jak u ślimaków. Każda dżdżownica wytwarza zarówno komórki jajowe, jak i nasienie, ale potrzebuje partnera, aby zapłodnić własne jaja.

Oznaką, że dżdżownica osiągnęła wiek rozrodczy, jest siodełko (clitellum): to widoczne zgrubienie na jej ciele, położone mniej więcej w jednej trzeciej długości, jest narządem, który później utworzy kokon.

Kopulacja i tworzenie kokonu

Kiedy spotkają się dwie dojrzałe dżdżownice, łączą się brzusznymi stronami ciała, ułożone głowami w przeciwne strony. Każda przekazuje drugiej swoje nasienie, które ta przechowuje w zapasie. Jakiś czas po rozdzieleniu się siodełko każdej dżdżownicy wydziela substancję, która twardnieje na zewnątrz i tworzy kokon. Przesuwając się do przodu, aby go z siebie zsunąć, dżdżownica składa w nim zarówno własne jaja, jak i nasienie otrzymane od partnera, które przy okazji je zapładnia.

Jak wyglądają kokony?

Kokon ma około 3 mm, czyli mniej więcej wielkość ziarenka ryżu. W miarę rozwoju młodych dżdżownic w środku stopniowo zmienia kolor: najpierw jest perłowobiały, potem żółty, następnie jasnobrązowy, a tuż przed wykluciem czerwonawy. Zanim wyjdzie z niego jedna lub kilka młodych dżdżownic, mijają co najmniej trzy tygodnie rozwoju — przy czym termin wyklucia w dużej mierze zależy od temperatury otoczenia.

Każdy kokon może zawierać nawet około dziesięciu zapłodnionych jaj, ale w praktyce zwykle wykluwają się z niego tylko dwie lub trzy młode dżdżownice. Po narodzinach są białe, niemal przezroczyste i maleńkie: mają kilka milimetrów długości i ważą zaledwie 2–3 miligramy.

Czy wiesz, że?

Każdy kokon ma zaledwie kilka milimetrów, ale może skrywać nawet około dziesięciu jaj — choć w praktyce wyklują się z niego tylko dwie lub trzy młode dżdżownice.

Po jakim czasie młoda dżdżownica sama zaczyna się rozmnażać?

Młoda dżdżownica potrzebuje od 4 do 6 miesięcy, aby osiągnąć dojrzałość płciową i sama być zdolna do rozmnażania. Ten czas zależy od warunków: znaczenie mają temperatura, wilgotność, dostępność pożywienia i zagęszczenie populacji w Twoim wermikompostowniku. Dżdżownice rozmnażają się optymalnie w temperaturze od 15 do 25 °C — tej samej, w której najlepiej przetwarzają Twoje odpadki. Im bliżej tego zakresu, tym szybciej dżdżownice będą dojrzewać i się rozmnażać.

Jak szybko rośnie populacja?

W dobrych warunkach populacja dżdżownic w wermikompostowniku podwaja się mniej więcej co 3–4 miesiące. To wartość średnia: zakłada stabilną temperaturę, regularne karmienie i wystarczającą ilość miejsca. Wybór odpowiedniego miejsca — w szczególności pod kątem temperatury i nasłonecznienia — szczegółowo omawiamy w artykule Jak uruchomić wermikompostownik

Dlaczego populacja nigdy nie wymyka się spod kontroli?

Spokojnie: dżdżownice nie opanują Twojego mieszkania. Ich populacja reguluje się naturalnie, w zależności od trzech głównych czynników: ilości dostępnego pożywienia, dostępnej przestrzeni oraz gromadzenia się ich własnych odchodów na ograniczonej powierzchni. Gdy któryś z tych czynników zaczyna być ograniczeniem, produkcja kokonów sama zwalnia — nie trzeba więc w żaden sposób hamować rozmnażania dżdżownic.

Ten sam mechanizm wyjaśnia, dlaczego z czasem Twój wermikompostownik z tacami coraz częściej wymaga Twojej uwagi: najczęściej wystarczy po prostu opróżnić dolną tacę, gdy kompost jest już dojrzały, i ustawić ją pustą na górze; rzadziej, jeśli dolna taca nie jest jeszcze dojrzała, a pozostałe są już pełne, oznacza to, że potrzebujesz dodatkowej tacy. Zajrzyj do artykułu Wermikompostownik z tacami, aby dowiedzieć się, jak rozpoznać każdy z tych dwóch sygnałów.

Jak sprzyjać dobremu rozmnażaniu?

Kilka prostych czynności pomaga dżdżownicom rozmnażać się w dobrych warunkach. Wapń dostarczany przez zmielone skorupki jaj — polecane już w artykule Dieta dżdżownic do regulowania kwasowości — sprzyja również produkcji kokonów. Regularnie dodawane fusy z kawy także wydają się korzystnie wpływać na rozmnażanie, oprócz swojej roli materiału strukturalnego, o której była już mowa w tym samym artykule.

Stabilna temperatura, w miarę możliwości od 15 do 25 °C, oraz spokojne otoczenie również odgrywają ważną rolę. Jeśli chcesz dodatkowo wspomóc swoją kolonię, nasz Wormboost, rozcieńczany wodą, został opracowany właśnie jako środek wspomagający rozmnażanie dżdżownic.

Podsumowanie

Dżdżownice rozmnażają się naturalnie, bez Twojej ingerencji: kopulacja, kokon, a kilka tygodni później pojawienie się nowych dżdżownic. Mija kilka miesięcy, zanim one same zaczną się rozmnażać, a populacja w dobrych warunkach podwaja się mniej więcej co 3–4 miesiące — w tempie, które samo się reguluje i nigdy nie wymyka się spod kontroli.

Powiązane produkty

Bestseller

Dżdżownice kompostowe Eisenia | 250 g robaków (ok. 500 szt.)

Opakowanie od 250 g do 10 kg dżdżownic

14,65 €

-25%

19,54 €