Jak działa wermikompostownik, czyli kompostownik z dżdżownicami?

Fabryka recyklingu w miniaturze

Wermikompostownik to prawdziwa mini fabryka recyklingu w Państwa domu: dzięki pracy dżdżownic kompostowych przetwarza odpadki kuchenne w naturalny nawóz, bez nieprzyjemnego zapachu. Zrozumienie zasady jego działania pozwala lepiej korzystać z niego na co dzień i w pełni wykorzystać jego możliwości – niezależnie od tego, czy mieszkają Państwo w bloku, czy w domu z ogrodem.

Prosta zasada: dżdżownice zamiast ciepła

W przeciwieństwie do kompostownika ogrodowego, w którym duże ilości odpadów rozkładają się „na gorąco” dzięki fermentacji, wermikompostownik działa „na zimno”. To dżdżownice kompostowe (najczęściej z gatunku Eisenia) bezpośrednio trawią odpady organiczne, bez wzrostu temperatury. Właśnie dlatego wermikompostowanie nadaje się do stosowania w pomieszczeniach, podczas gdy klasyczny kompost musi pozostać na zewnątrz. Różnice między obiema metodami omawiamy szczegółowo w artykule Wermikompostownik czy klasyczny kompostownik – co wybrać?

Wewnątrz wermikompostownika: rola tac

Większość domowych wermikompostowników działa na tej samej zasadzie: składa się z kilku perforowanych tac ustawionych jedna na drugiej. Zaczynają Państwo od jednej tacy, do której wkładają odpadki kuchenne i dżdżownice. Gdy taca jest prawie pełna, kładą Państwo na nią drugą, z niewielką ilością świeżego pokarmu w środku. Dzięki otworom łączącym tace dżdżownice w naturalny sposób przechodzą do nowej tacy w ślad za świeżym pokarmem, stopniowo opuszczając dolną tacę, w której powstał już dojrzały wermikompost.

Ten mechanizm się powtarza: gdy z kolei zapełnia się trzecia taca, pierwszą – wypełnioną już drobnym, ciemnym wermikompostem – można opróżnić i ponownie ustawić, pustą, na szczycie stosu. To ciągły cykl, który w przypadku pierwszych tac trwa zazwyczaj od trzech do czterech miesięcy. Niektóre modele działają na podobnej, choć nieco innej zasadzie przepływu ciągłego: dżdżownice przemieszczają się pionowo w jednym dużym pojemniku, a nie z tacy na tacę – te różne rozwiązania przedstawiamy w artykułach Wermikompostownik z tacami i Wermikompostownik z przepływem ciągłym.

Warto zapamiętać

Sekret wermikompostownika mieści się w jednym zdaniu: dżdżownice zawsze podążają za świeżym pokarmem, zostawiając za sobą dojrzały kompost, gotowy do zebrania.

Co Państwo uzyskują: wermikompost i herbatkę kompostową

Wermikompostownik wytwarza dwa nawozy w jednym. Po pierwsze sam wermikompost: ciemną, drobną materię, szczególnie bogatą w składniki odżywcze (azot, fosfor, potas), którą można stosować jako podłoże lub dodatek poprawiający glebę dla roślin, warzywnika czy skrzynek balkonowych. Po drugie herbatkę kompostową, zwaną też odciekiem lub „wermiherbatką”: płyn, który w miarę rozkładu spływa na dno pojemnika; zbiera się go przez kranik i przed użyciem jako nawóz płynny należy go rozcieńczyć. Zbiór obu produktów opisujemy szczegółowo w artykule Zbiór wermikompostu i herbatki kompostowej

Dlaczego działa bez zapachu

Dobrze zrównoważony wermikompostownik nie wydziela nieprzyjemnego zapachu, dlatego świetnie sprawdza się zarówno w kuchni, jak i w klasie szkolnej czy biurze. Kluczem jest równowaga między wilgotnymi odpadkami bogatymi w azot (obierki, fusy z kawy) a suchymi materiałami bogatymi w węgiel (karton, papier). To właśnie stosunek węgla do azotu pozwala dżdżownicom i mikroorganizmom skutecznie rozkładać odpady, bez fazy gnicia. Dobre nawyki opisujemy szczegółowo w artykule Dieta dżdżownic

Konkretne korzyści z wermikompostownika

Poza wymiarem ekologicznym wermikompostownik ma bardzo konkretny wpływ na ilość odpadów trafiających do kosza: w zależności od gospodarstwa domowego pozwala zmniejszyć o 30 do 50 % ilość odpadów organicznych przeznaczonych do spalenia lub na składowisko. To także wspaniała pomoc dydaktyczna, szczególnie lubiana przez dzieci: obserwowanie pracy dżdżownic, zrozumienie obiegu materii i zobaczenie na własne oczy, co dzieje się z odpadkami kuchennymi, to liczne okazje do nauki – zarówno w domu, jak i w szkole.

Warto zapamiętać

Mniej odpadów, własny nawóz i codzienna obserwacja małego, żywego ekosystemu: wermikompostownik łączy w jednym praktyczną ekologię i edukację.

Jak dobrze zacząć

Wiedzą już Państwo, jak działa wermikompostownik. Aby przejść do działania, zapraszamy do artykułu Jak uruchomić wermikompostownik, w którym opisujemy krok po kroku wszystkie praktyczne etapy. Znajdą tam Państwo również wszystkie nasze wermikompostowniki, z tacami lub z przepływem ciągłym, dopasowane do każdych warunków.

Powiązane produkty

Na sprzedaż

Wermikompostownik In-Ground

Strefa wermikompostowania 12 litrów

32,38 €

-12%

36,80 €

Wermikompostownik TinyWorm | 4 plastikowe nogi

Z drewnianymi lub plastikowymi nóżkami lub bez, 6 litrów pojemności użytkowej na każdą tacę

71,65 €

Wermikompostownik Urbalive | 2 tace

2 lub 3 tace z drewnianą nogą, 14 litrów użytkowych na tacę

152,73 €

Nowość

Wermikompostownik City Worms | 2 tace

2 lub 3 półki, 11 litrów pojemności użytkowej na półkę

71,65 €